Kronenburgertoren

“De gemeenteraad van Nijmegen, heeft besloten den vermaarden Kronenburgertoren, welke uit een oudheidkundig oogpunt bij het slopen van de vesting gespaard bleef, weer voor 5 jaar van den staat in beheer nemen.”

Delftsche Courant, 11 februari 1898

In het kort

Bouwjaar: 1425
Bouwstijl: Romaans
Functie: kruittoren
Architect: onbekend
Bijzonderheden: heeft de Late Middeleeuwen overleefd

Oorspronkelijke functie

De Kruit- of Kronenburgertoren gelegen in het gelijknamige park te Nijmegen dateert uit 1425. De dertig meter hoge bakstenen toren maakte deel uit van de tweede Middeleeuwse stadsmuur. Dit is de reden waarom de toren zo hoog is. Bij de toren maakte maakte de stadsmuur een hoek naar het oosten. De kruittoren was dus oorspronkelijk een hoektoren. Later werd de ommuring van de stad naar het zuiden uitgebreid in de richting van het verderop gelegen rondeel de Roomse Voet. Daardoor verschoof de functie van hoektoren naar muurtoren. Zoals de naam doet vermoeden, werd in een gedeelte van de toren kruit bewaard. Het is bijzonder dat de kruittoren de Late Middeleeuwen heeft overleefd. Door de introductie van het kanon in de vijftiende eeuw verloren hoge torens in de stadsmuur namelijk aan populariteit. Bij een beschieting konden deze gemakkelijk instorten. Veel hoge muurtorens zijn in die tijd om die reden afgebroken.

Vesting

Nijmegen was één van de steden die als gevolg van de Vestingwet van 11 maart 1874 werd opgeheven als vesting. Het gevolg was een verkoop van de vestingwerken aan de gemeente Nijmegen die de stadsmuren sloopte. De vijftiende en zestiende-eeuwse omwalling werd rond 1880 gesloopt met uitzondering van de toren. Deze werd gespaard vanwege diens status als een uitzonderlijk gaaf bewaard voorbeeld van middeleeuwse militaire architectuur. Bij de toren zijn ook restanten te zien van de vroegere muur, van twee inwendig gemoderniseerde waltorens, en een fragment van het zogenaamde ‘Uitvalstorentje van Arndt Viegen.

Architectuur

De Kronenburgertoren bestaat uit twee geledingen, elk voorzien van een weergang met kantelen, uitgekraagd op een bakstenen boogfries. Van de vier boven elkaar gelegen vertrekken in de toren dragen de onderste twee gemetselde koepelgewelven. Alle vertrekken zijn voorzien van geschut en schutgaten. De waterspuwers op de onderste en bovenste verdieping zijn van hardsteen.

BEZOEK HET MONUMENT

In de Kronenburgertoren is het Grootmoeders Keukenmuseum gevestigd. Voor meer informatie en de openingstijden kunt u terecht op onderstaande website van het museum.

 

Bezoekadres
Parkweg 11
6511 BE Nijmegen