Monumentenbezit

“Monumentenbezit kan elk type monument opvangen en een zinvolle bestemming geven.”

Mark van den Bos, directeur-bestuurder

Over Monumentenbezit

Monumentenbezit is in 2014 opgericht om op te treden als landelijke beheersorganisatie voor monumenten en/of cultuurhistorisch waardevolle gebouwen. Monumentenbezit zet zich in voor het behoud van cultureel erfgoed door verwerving, restauratie en exploitatie van beschermde bouwwerken.

Wat doet Monumentenbezit?

Onderzoek

Het analyseren van de cultuurhistorische gegevens en de architectuurhistorische elementen

Lees verder

Om een monument goed te begrijpen en te leren kennen, is het essentieel om onderzoek uit te voeren. Dit onderzoek bestaat te allen tijde uit een bouwkundige inspectie. Op basis daarvan kan worden vastgesteld welk type onderzoek er aanvullend vereist is. De eerste stap in dit proces is het historisch onderzoek. De geschiedenis van het monument leert ons immers in welke context we het monument kunnen plaatsen. Het uitvoeren van historisch onderzoek is voor de stichting dus een belangrijke eerste stap van een traject.

Voor de start van een restauratie, wordt er altijd een uitgebreid onderzoek uitgevoerd. Tijdens dit onderzoek wordt niet alleen de bouwhistorie van het monument onderzocht, maar wordt ook gekeken naar de kleurhistorie, eerdere restauraties, het monument zelf en/of de bewonersgeschiedenis. Door het onderzoek zorgen we ervoor dat de juiste restauratiekeuzes gemaakt worden. Het monument zelf is daarbij altijd leidend. Zowel archief- als objectonderzoek komen aan bod, met het doel dat de uitkomsten van de inspecties in of bij het gebouw overeenkomen met de vondsten uit het archief.

De aanpak van zowel onderhouds- als herbestemmingsprojecten koppelt kwaliteit aan het vergaren van kennis, waarmee ook de financiële gezondheid van de organisatie gewaarborgd wordt. Het mes snijdt aan meerdere kanten.

Nieuwsgierig naar de uitkomst van onze onderzoeken? Neem dan een kijkje op de publicatie pagina. Hierop worden alle artikelen gepubliceerd.

Behoud

Zorgen voor langdurige instandhouding
van onze monumenten.

Lees verder

Het monumentenbeheer van Monumentenbezit is gericht op de lange termijn. Door geregeld, in sommige gevallen zelfs constant, onderhoud aan de monumenten uit te voeren neemt de kwaliteit ervan gestaag toe. In eerste instantie zal daarbij achterstallig onderhoud worden ingehaald, daarna zal er een constante goede staat van onderhoud ontstaan die slechts met geringe ingrepen op peil gehouden hoeft te worden. Het voorkomt grootschalige restauraties in de toekomst. Voor de gebruikers betekent dit dat het onderhoud als het ware mee gaat lopen in het dagelijkse reilen en zeilen rond het monument. De hinder wordt minder.

Het constante, rustige onderhoud biedt de mogelijkheid om met de bouwpartners afgewogen keuzes te maken, deze gaande het werk te monitoren en bij te sturen. Er wordt gezamenlijk kennis opgebouwd over materiaalgedrag en er is ruimte voor het uitvoeren van bouwhistorisch onderzoek. Het werk is niet gericht op de kortetermijnwinst, maar op langdurige waarborging van kwaliteit.

Een belangrijk bijkomend voordeel van deze rustige aanpak is dat niet alleen het werk gespreid wordt over meerdere jaren, maar ook de kosten ervan. Ondertussen geeft het voortdurende vergaren van kennis ook steeds beter inzicht in de kostenontwikkeling. Het ramen van de onderhoudskosten op langere termijn zal daardoor steeds preciezer, en mogelijk zelfs voorspelbaar, worden. Het vormt dus ook een waarborg van de financiële gezondheid van de organisatie.

Herbestemming

Een nieuwe passende toekomst
voor onze monumenten.

Lees verder

Monumentenbezit zet zich in voor het duurzaam exploiteren van de monumenten uit haar portefeuille. Niet alle gebouwen kunnen hun oorspronkelijke functie behouden, bijvoorbeeld door veranderingen in de samenleving. Een kritische blik op de functie kan dan doen besluiten om een nieuwe functie toe te voegen aan de geschiedenis van het monument.

Door middel van het herbestemmen van monumenten zorgt Monumentenbezit voor een nieuwe toekomst van het gebouw. Onder andere kerken hebben het tegenwoordig moeilijk. Deze bouwwerken stromen langzaam leeg. Daarom moet er voor kerken regelmatig een nieuwe functie worden gevonden.

Een herbestemming is in de ogen van Monumentenbezit pas gezond als de exploitatie van het gebouw niet alleen zorgt voor het terugverdienen van de investering, maar ook het onderhoud op de langere termijn borgt. Met behulp van een eigen databasesysteem Heritage Development Model (HDM) kunnen tijdens de ontwerpfase verschillende herbestemmings scenario’s worden geanalyseerd. Met deze analyse kan in korte tijd de meest nuttige en zinvolle bestemming worden geselecteerd en de haalbaarheid daarvan worden bepaald.

Herbestemmen gaat niet alleen om cijfers. Voor Monumentenbezit is het hoofddoel van een herbestemming om de (historische) ziel van het gebouw te vatten en uit te dragen naar het publiek. Mensen hebben een emotionele betrokkenheid bij monumenten. Deze betrokkenheid alleen al maakt een zorgvuldige afweging noodzakelijk. Daarom houdt Monumentenbezit zich actief bezig met de herbestemming van de monumenten en is zij als eigenaar altijd nauw betrokken. Dit is wat Monumentenbezit verstaat onder het creëren van échte toegevoegde waarde.

Door een herbestemming integraal te benaderen kan het behoud van het gebouw, en specifiek het monumentale karakter daarvan, op de langere termijn worden gewaarborgd.

Restauratie

Een nieuwe impuls met behoud
van de historische waarde.

Lees verder

Restaureren is een ingrijpend proces in het monument en vanuit professioneel oogpunt uitdagend en mooi om te mogen doen. Ondanks dat stelt Monumentenbezit dit proces het liefst zo lang mogelijk uit door op tijd onderhoud uit te voeren. Soms ontkomt men er niet aan en is een restauratie noodzakelijk.

Voordat Monumentenbezit start met een restauratie wordt altijd historisch onderzoek uit uitgevoerd. Dit kan gaan om bouw- of kleurhistorisch onderzoek, maar ook om archief onderzoek. De relevante gegevens uit de onderzoeken dienen als basis voor een restauratievisie. Naast het onderzoek worden de afzonderlijke onderdelen van het monument gewaardeerd volgens de daarvoor geldende richtlijnen.

Bij restauratie is het van belang dat de essentie van het monument niet verloren gaat. Daarom gaat Monumentenbezit in haar restauratievisie uit van een aantal onderdelen:

  • Behoud van oorspronkelijke elementen en (hoofd)structuur van het monument.

  • Storende factoren in structuur en afwerking worden zoveel mogelijk verwijderd, zodat er een harmonieus geheel ontstaat, in lijn met de monumentale waarden.

  • Een eventuele reconstructie wordt altijd gedaan op basis van historisch correctie onderbouwing.

Op basis van deze punten kan samen met het inhoudelijke programma een ontwerp worden gemaakt. Dit ontwerp wordt vertaald in een bestek. Met het ontwerp en het bestek wordt een passende uitvoeringspartij gezocht, die het uiteindelijke werk zal uitvoeren. Ook tijdens de uitvoeringsperiode blijft Monumentenbezit bij het werk betrokken. Zij waakt ervoor dat de uitgangspunten niet verloren gaan en er volgens de vastgestelde restauratieprincipes wordt gewerkt.

Onze werkwijze

Voor het instandhouden van haar monumenten en/of cultuurhistorisch waardevolle gebouwen beschikt Monumentenbezit over een team dat bestaat uit gespecialiseerde bouwkundigen, bouw- en architectuurhistorici. Zij houden zich dagelijks bezig met het onderhoud van het monumentale erfgoed en met de restauratiewerkzaamheden. Incidenteel wordt op projectmatige basis gewerkt met externe specialisten.

De instandhouding van monumenten is een doorlopend proces. Voor een optimale instandhouding is de stichting continu bezig met het vernieuwen van de manier waarop het beheer is georganiseerd. Monumentenbezit weet de juiste balans te vinden tussen efficiëntie en een gelijkmatige verdeling van de werkzaamheden. Efficiëntie wordt bereikt door werkzaamheden te combineren. Tegelijkertijd zorgt een gelijkmatige verdeling in de tijd van terugkerende werkzaamheden voor een goed onderhoudsniveau. Jaarlijks wordt het onderhoudsniveau van de monumenten gemonitord en wordt een afweging gemaakt op welk moment het onderhoud het meest effectief kan worden uitgevoerd. Grote restauraties en achterstallig onderhoud worden hiermee voorkomen.

In sommige gevallen is een restauratie alsnog noodzakelijk. Bij restauraties probeert de stichting een optimaal restauratieniveau te bereiken met behoud van originele elementen en tegelijkertijd voor bezoekers, bewoners en gebruikers een prettige woon- en werkruimte te realiseren. Met een passend gebruik en daarmee een goede economische drager behoudt Monumentenbezit de monumenten voor de toekomst.

Of het nu gaat om onderhoud, restauratie of een herbestemming, voor Monumentenbezit vormt gedegen (historisch) onderzoek altijd de basis.

Wilt u in de toekomst ook een bijzonder monument huren van Monumentenbezit? Ga dan naar de aanmeldpagina en meld u aan als huurkandidaat.

Enthousiast geworden van het werk van Monumentenbezit? Houd onze nieuwspagina dan goed in de gaten voor vacatures.

Ben jij student en volg je een aan de monumentensector gerelateerde opleiding? En wil je graag stage lopen bij Monumentenbezit? Stuur dan je CV met een motivatiebrief naar info@monumentenbezit.nl.

Kerngegevens

Monumentenbezit staat bij de belastingdienst geregistreerd als een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI).

Team

Mark van den Bos
Directeur-bestuurder

Jeroen van der Werf
Bouwkundig projectleider en bouwhistoricus

Ger Copier
Bouwkundig projectleider

Robin Koot
Bouwkundig projectleider

Lenneke Willemstein
Architectuurhistorica en communicatie

Lieneke Bekkema
Strategie en Beleid

Gerco Meijer
Ontwerper

Raad van toezicht

Vacant
Voorzitter

Prof. dr. K.A. (Koen) Ottenheym
Lid

Drs. I. (Ido) Esman RBA
Lid