Onderhoud kraanbrug, vesting Naarden

Projectleider aan het woord:

“Uniek in zijn soort”

De kraanbrug werd uitgevonden door de spoorwegingenieur Frederik Willem Conrad. Hij had een belangrijke rol bij de aanleg van de eerste spoorwegen in Nederland. Voor het passeren van de vele waterwegen in de spoortrajecten moest hij een simpele en goedkope brug uitvinden. Dit werd de kraanbrug. Hij publiceerde hier in 1844 voor het eerst een omschrijving van. In de loop der jaren veranderde de constructie van de brug en het gebruikte materiaal, zodat er grotere overspanningen mee gemaakt konden worden en er zwaarder materieel overheen kon rijden.

Het principe van de werking veranderde echter niet. Het beweegbare deel van de brug bestond uit liggers, waar spoorrails op gemonteerd waren. De liggers kregen ondersteuning van een console of een diagonaal geplaatste schoor. Doormiddel van een verticale as konden de liggers opzij gedraaid worden, waardoor de doorvaaropening in de brug geopend werd. Spoorbielzen werden in de brug niet gebruikt, dus het wegdraaien was heel eenvoudig.

De kraanbrug werd ook toegepast in de vestingbouw. De reden daarvoor was naast de eenvoudige bediening en goedkope constructie, dat deze de schootsvelden niet hinderde en de verdedigers een vrij zicht liet. Een geopende ophaalbrug belemmert het zicht wel en kan als dekking gebruikt worden. Dat geldt zowel voor de bruggen in de schootsvelden als voor de bruggen bij de vestingwerken zelf. Er zijn nog altijd kraanbruggen of restanten daarvan te vinden bij Fort Vuren en het Werk aan de Diefdijk. Bij Fort Honswijk heeft er een gelegen. In Naarden zijn maar liefst vier kraanbruggen gebouwd. Twee voor de Utrechtse Poort, een in de toegangsweg naar Fort Ronduit en één bij de toegang tot dat fort zelf. Deze brug bestaat nog altijd en dankzij de restauratie van enkele jaren geleden werkt hij weer volledig.

Klik hier voor meer informatie over de vesting Naarden.

Jeroen van der Werf

Projectleider